Model Lenggeng

MODEL ORGANISASI ZAWIYAH DARQAWI LENGGENG

Berasaskan konsep Shaykh, Majlis Amanah dan Amirate Muda

Kenal Allah → Didik Diri → Bina Jamaah → Khidmat Insan

1. STRUKTUR KESELURUHAN

                         MUQADDAM

                            │

                 Arah Ruhani & Tarbiyah

                            │

                            ▼

                 MAJLIS AMANAH ZAWIYAH

                  (Inner Circle / Senior)

                            │

              ┌─────────────┴─────────────┐

              │                           │

              ▼                           ▼

       AMIRATE MUDA                 MAJLIS ILMU

     (Young Amirate)              & TARBIYAH

              │

    ┌─────────┼──────────┬──────────┐

    ▼         ▼          ▼          ▼

 Pentadbiran  Projek   Kebajikan   Belia

    │         │          │          │

    ├─Wakaf   ├─Cabin    ├─Bakul    ├─Youth

    ├─Finance  ├─Farm     ├─Ziarah   ├─Training

    ├─Admin    ├─Camping  └─Fuqara   └─Activities

    │          └─Infra

    ▼

                FUQARA & AHLI ZAWIYAH

                         │

          ZIKIR • ILMU • KHIDMAT • UKHUWAH

2. MUQADDAM — PUSAT TARBIYAH

Muqaddam tidak sepatutnya menjadi pengurus semua perkara.

Peranan utamanya ialah:

Ruhani

• memimpin zikir;
• menyampaikan dars;
• membimbing tarbiyah;
• menjaga adab tariqah;
• memberikan arah kepada perjalanan Zawiyah.

Kepimpinan

• menentukan visi;
• melantik pemegang amanah;
• membimbing Majlis Amanah;
• memastikan keputusan selari dengan prinsip tariqah.

Pembangunan manusia

Perhatian utama Muqaddam ialah:

“Who are we developing?”

bukan hanya:

“What are we building?”

Kerana cabin, surau, pondok, kebun dan reservoir boleh dibina oleh ramai orang; tetapi manusia yang beradab, berilmu dan mampu memikul amanah perlu dididik.

3. MAJLIS AMANAH ZAWIYAH

Ini merupakan inner circle.

Saya mencadangkan sekitar 5–9 orang, tidak terlalu besar.

Keanggotaan bukan berdasarkan umur atau status, tetapi:

• lama dalam tarbiyah;
• kefahaman;
• amanah;
• adab;
• kebolehan bermusyawarah;
• tidak mencari kedudukan;
• mampu menyimpan amanah;
• bersedia berkhidmat.

Fungsi Majlis Amanah

1. Musyawarah

Membantu Muqaddam melihat perkara besar dari pelbagai sudut.

2. Kesinambungan

Memastikan Zawiyah tidak bergantung kepada seorang individu.

3. Pengawasan amanah

Memantau:

• wakaf;
• kewangan;
• pembangunan;
• pendidikan;
• hubungan masyarakat.

4. Tarbiyah kepimpinan

Mengenal pasti anak muda yang boleh masuk ke dalam Amirate Muda.

4. AMIRATE MUDA

Ini saya cadangkan menjadi jantung operasi Zawiyah Darqawi Lenggeng.

Nama rasmi:

Amirate Muda Zawiyah Darqawi Lenggeng

Mereka bukan sekadar “AJK”.

Mereka adalah generasi yang dilatih untuk memikul amanah komuniti.

Prinsipnya:

“Learn to serve before learning to lead.”

atau:

“Belajar berkhidmat sebelum belajar memimpin.”

Mereka perlu diberikan tanggungjawab sebenar, bukan hanya tugas kecil.

5. STRUKTUR AMIRATE MUDA

Amir Zawiyah / Amir Komuniti

Bertanggungjawab menyelaras seluruh operasi.

Di bawahnya:

A. Amir Pentadbiran

Mengurus:

• surat-menyurat;
• mesyuarat;
• rekod;
• keahlian;
• jadual aktiviti;
• dokumentasi.

B. Amir Wakaf & Kewangan

Mengurus:

• dana wakaf;
• sumbangan;
• akaun;
• laporan kewangan;
• perolehan;
• bajet pembangunan.

Prinsip:

Setiap ringgit amanah Allah.

C. Amir Pembangunan

Bertanggungjawab terhadap pembangunan fizikal:

• cabin;
• surau;
• pondok;
• hall;
• jalan;
• elektrik;
• air;
• sanitation;
• reservoir;
• camping platform.

D. Amir Agro & Alam

Sangat penting untuk Lenggeng.

Mengurus:

• farm plot;
• kebun;
• agroforestry;
• tanaman makanan;
• permaculture;
• pengurusan sungai;
• reservoir;
• kelestarian tanah.

Ini menjadikan Zawiyah bukan sekadar tempat berkumpul tetapi living community.

E. Amir Pendidikan & Tarbiyah

Mengurus:

• dars;
• kelas;
• tadabbur;
• adab;
• pendidikan anak-anak;
• halaqah belia;
• perpustakaan.

F. Amir Belia

Fokus kepada generasi muda:

• latihan kepimpinan;
• outdoor;
• pertanian;
• kerja sukarela;
• camping;
• khidmat masyarakat.

G. Amir Kebajikan & Ukhuwwah

Mengurus:

• ziarah;
• orang sakit;
• keluarga memerlukan;
• bantuan makanan;
• Bakul Kasih;
• kebajikan Fuqara.

H. Amir Pergerakan & Logistik

Unit ini sangat berguna apabila terdapat perjalanan atau kunjungan Shaykh/ulama.

Mengurus:

• pengangkutan;
• penginapan;
• makanan;
• jadual;
• keselamatan;
• sambutan tetamu.

6. SISTEM “TWO CIRCLE”

Saya cadangkan Lenggeng menggunakan konsep dua lingkaran yang saudara sebutkan tadi.

INNER CIRCLE

Majlis Amanah

Fokus:

Direction – Tarbiyah – Wisdom – Continuity

OUTER OPERATIONAL CIRCLE

Amirate Muda

Fokus:

Action – Service – Development – Movement

Kemudian kedua-duanya melayani:

COMMUNITY

Fuqara & Ahli Zawiyah

Fokus:

Zikir – Ilmu – Ukhuwwah – Khidmat

7. SISTEM PELAPIS

Ini mungkin bahagian paling penting.

Jangan lantik seseorang sebagai Amir dan berhenti di situ.

Setiap jawatan perlu mempunyai:

Amir → Naib Amir → Assistant → Trainee

Contohnya:

Amir Pembangunan

       │

       ▼

Naib Amir

       │

       ▼

Project Officer

       │

       ▼

Young Trainee

Dengan demikian, selepas 3–5 tahun, Zawiyah sudah mempunyai generasi kedua kepimpinan.

8. SISTEM LATIHAN AMIRATE MUDA

Saya cadangkan latihan dibuat dalam empat tahap.

Tahap 1 — Kenal Diri

• adab;
• ikhlas;
• nafs;
• tanggungjawab;
• zikir;
• disiplin.

Tahap 2 — Kenal Amanah

• amanah kewangan;
• wakaf;
• masa;
• manusia;
• tanah;
• ilmu.

Tahap 3 — Belajar Memimpin

• syura;
• membuat keputusan;
• menyelesaikan konflik;
• komunikasi;
• pengurusan projek;
• kewangan.

Tahap 4 — Khidmat

Mereka mesti melaksanakan projek sebenar.

Contohnya:

membina satu cabin, mengurus satu program, membuka satu plot pertanian, mengendalikan satu retreat atau membantu satu keluarga.

Leadership is learned through service.

9. MESYUARAT YANG TIDAK TERLALU BANYAK

Saya cadangkan tiga lapisan mesyuarat sahaja.

A. Majlis Amanah

Bulanan

Membincangkan perkara strategik.

B. Amirate Muda

Dua minggu sekali

Membincangkan pelaksanaan.

C. Community Gathering

Bulanan

Melaporkan kepada komuniti:

• apa yang telah dilakukan;
• apa yang sedang dilakukan;
• apa yang diperlukan;
• bagaimana orang boleh menyumbang.

Dengan cara ini, transparency dan ukhuwwah berjalan serentak.

10. KAEDAH MEMBUAT KEPUTUSAN

Saya cadangkan:

Perkara Ruhani

→ Muqaddam

Perkara Strategik

→ Muqaddam + Majlis Amanah

Perkara Operasi

→ Amirate Muda

Perkara Kewangan Besar

→ Majlis Amanah + pemegang amanah yang berkaitan

Perkara Harian

→ Amir yang diberi amanah

Prinsipnya:

Jangan bawa perkara kecil kepada Muqaddam dan jangan buat keputusan besar tanpa musyawarah.

Ini akan mengelakkan micro-management.

11. MODEL KHAS UNTUK PEMBANGUNAN LENGGENG

Dengan keadaan Zawiyah sekarang, saya akan letakkan pembangunan cabin sebagai “first leadership project” Amirate Muda.

Mereka bertanggungjawab membahagikan projek:

Tanah → Cabin → Toilet → Air → Elektrik → Sanitation → Jalan → Reservoir → Farm → Camping

Contohnya:

             PEMBANGUNAN ZAWIYAH

                     │

             Amir Pembangunan

                     │

       ┌─────────────┼─────────────┐

       ▼             ▼             ▼

    Cabin          Infra          Farm

       │             │             │

   9–10 unit      Air/Letrik     Plot

       │          Sanitation     Agro

       ▼             │             ▼

    RM250k       Infrastruktur   Food

Had Fasa 1: RM350,000

Ini boleh menjadi latihan praktikal pertama Amirate Muda dalam mengurus sebuah projek wakaf.

12. NILAI YANG MESTI MENJADI BUDAYA ZAWIYAH

Saya cadangkan lima perkataan ini diletakkan di dalam Zawiyah:

ADAB

Kita menjaga hubungan dengan Allah dan manusia.

AMANAH

Apa yang diterima mesti dijaga.

SYURA

Tiada seorang pun mengetahui segala-galanya.

KHIDMAT

Kepimpinan adalah pelayanan.

UKHUWWAH

Kita tidak membina Zawiyah untuk diri sendiri.

13. RUMUSAN MODEL LENGGENG

Saya akan rumuskan model ini dalam satu formula:

MUQADDAM → MEMBERI ARAH

MAJLIS AMANAH → MENJAGA AMANAH

AMIRATE MUDA → MELAKSANAKAN

FUQARA → MENGHIDUPKAN

ZAWIYAH → BERKHIDMAT KEPADA MASYARAKAT

Dan akhirnya:

Zawiyah bukan dibina untuk menghasilkan bangunan.
Zawiyah dibina untuk menghasilkan manusia.

Bangunan ialah wadah.
Tanah ialah amanah.
Amirate ialah latihan.
Zikir ialah ruh.
Khidmat ialah buahnya.

Bagi Zawiyah Darqawi Lenggeng, model ini juga sangat sesuai dengan visi yang telah saudara bina: waqaf, zikir, tarbiyah, pertanian, pendidikan, retreat dan khidmat masyarakat. Ia menjadikan projek cabin dan pembangunan tanah sekarang sebagai madrasah kepimpinan untuk generasi muda, bukan sekadar projek pembinaan.

Prof B Dr Zuhaimy Ismail